Obciążenie pestycydami: jak FairGrow waży wpływ każdego zabiegu

Nie każdy litr środka ochrony roślin waży tyle samo. Pesticide Load, czyli obciążenie pestycydami według metody duńskiej, nadaje liczbę temu, co środek robi z ludźmi, dziką przyrodą oraz glebą i wodą. Dzięki temu porównasz zabiegi nie tylko według dawki.

Sprawdź środek Zobacz w Wartości plonu

Metoda

Trzy pytania dla każdej substancji czynnej

Pesticide Load (PL) zadaje trzy pytania o każdą substancję czynną w środku. Jak szkodliwy jest środek dla osoby, która go stosuje? Jak toksyczna jest substancja dla ptaków, pszczół, ryb, dżdżownic i roślin wodnych? I jak zachowuje się w środowisku: czy szybko się rozkłada, czy kumuluje się w rybach, czy dociera do wód podziemnych?

Każda odpowiedź staje się osobnym obciążeniem: obciążeniem zdrowotnym (HL), obciążeniem ekotoksycznym (TL) i obciążeniem związanym z zachowaniem w środowisku (FL). Razem tworzą Pesticide Load. FairGrow zawsze pokazuje też te trzy części osobno, bo wysoka liczba znaczy co innego, gdy wynika z pszczół, a co innego, gdy z wód podziemnych.

W porównaniu z najgorszym

Każdą właściwość mierzy się względem substancji wzorcowej

Metoda duńska porównuje każdą właściwość z wartością odniesienia: wartością substancji, która przy tworzeniu metody w 2007 roku miała najwyższe dopuszczone obciążenie. Substancja dziesięć razy mniej toksyczna dla ryb niż ten wzorzec dostaje jedną dziesiątą wyniku dla ryb.

Ten wynik mnoży się następnie przez wagę. Krótkoterminowe działanie na ryby i rozwielitki waży 30, na pszczoły 100, na glony i rośliny wodne 3. Trwałość w glebie i bioakumulacja ważą 2,5, wymywanie do wód podziemnych 20. Te wagi ustala prawo duńskie, a nie FairGrow.

Od substancji do pola

Od jednej substancji do obciążenia Twojego pola

Środek często zawiera więcej niż jedną substancję czynną. FairGrow mnoży obciążenie każdej substancji przez jej stężenie w środku, sumuje substancje i dodaje obciążenie zdrowotne z etykiety środka. Daje to obciążenie na kilogram lub litr środka.

Pomnóż to przez dawkę, którą zastosowałeś na hektar, a otrzymasz obciążenie jednego zabiegu. Zsumuj wszystkie zabiegi na polu w jednym sezonie, a otrzymasz Pesticide Load na hektar dla tego pola. FairGrow oblicza to automatycznie dla każdego zabiegu, który zapisujesz w ewidencji upraw.

Dlaczego metoda duńska

Dania od 2013 roku stosuje Pesticide Load jako podstawę podatku od pestycydów: im wyższe obciążenie, tym wyższy podatek. Metodę opisali naukowo Kudsk, Jørgensen i Ørum (2018, Land Use Policy 70:384-393), a zapisano ją w prawie duńskim. Każda wartość odniesienia, waga i wynik zdrowotny, których używa FairGrow, pochodzą z tej ustawy (LBK no. 595 z 29 kwietnia 2020 r., załącznik 1).

Wybraliśmy ją, bo jest publiczna, stosowana od ponad dziesięciu lat i odtwarzalna: każdy może przeliczyć nasze liczby według tych samych reguł. FairGrow stosuje reguły duńskie aż do wyjątków, w tym wyjątku dla środków dopuszczonych wyłącznie do zamkniętych szklarni. Dla nich obciążenie ekotoksyczne i obciążenie związane z zachowaniem w środowisku ustawia się na zero, bo środek nie trafia do środowiska pola; obciążenie zdrowotne dla osoby wykonującej zabieg pozostaje.

Skąd pochodzą liczby

Właściwości każdej substancji pochodzą z Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA): z jego wniosków z wzajemnej weryfikacji (peer review) i z jego bazy danych OpenFoodTox. Nie korzystamy z komercyjnych baz danych. Każda wartość jest odczytywana dwukrotnie, niezależnie, a każdą liczbę odnosimy do strony dokumentu EFSA, z której pochodzi. Tam, gdzie dwa odczyty się różniły, rozstrzygała tabela źródłowa.

Wyniki zdrowotne pochodzą ze zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia (zwrotów H) na etykiecie środka, w brzmieniu z krajowego rejestru środków. Źródło: EFSA.

Przykładowy sezon

Trzy zabiegi na jednym polu: fungicyd, insektycyd i drugi fungicyd. Obliczone dla środków w takiej postaci, w jakiej figurują w rejestrze.

Środek	Dawka	Ekotoksyczność	Środowisko	Obciążenie środowiska
Switch	1,0 kg/ha	0,25	0,67	0,93
Tracer	0,2 L/ha	6,41	0,02	6,44
Luna Privilege	0,75 L/ha	0,04	1,62	1,67
Sezon, część środowiskowa		6,71	2,32	9,03

Najwięcej waży tu insektycyd, głównie przez działanie na pszczoły i organizmy wodne. Drugi fungicyd wypada wysoko przede wszystkim w zachowaniu w środowisku, bo jego substancja czynna długo pozostaje w glebie. Obciążenie zdrowotne dochodzi jeszcze do tych liczb.

Uczciwie o tym, czego brakuje

Dla niektórych substancji EFSA nie opublikował jeszcze wniosków albo badanie nie było wymagane. FairGrow nigdy nie wypełnia luki zerem. Brakująca właściwość po prostu się nie liczy, a wynik dostaje etykietę niepełny, więc widzisz, że rzeczywiste obciążenie może być wyższe.

Gdy EFSA podaje tylko granicę, na przykład że dawka dla pszczół powyżej 100 mikrogramów nie wyrządziła szkody, FairGrow liczy z tą granicą. Nieco zawyża to obciążenie, co jest stroną ostrożną.

FAQ

Czym jest Pesticide Load?

Liczbą, która wyraża, jak bardzo środek ochrony roślin obciąża zdrowie ludzi, dziką przyrodę i środowisko w przeliczeniu na kilogram lub litr, według metody duńskiej. Na hektar jest to obciążenie środka pomnożone przez dawkę.

Czy niższa Pesticide Load jest zawsze lepsza?

Dla środowiska i dla osoby wykonującej zabieg tak. Ale porównuj środki, które spełniają to samo zadanie: środek wymagający trzech zabiegów może w ciągu sezonu dać wyższy wynik niż cięższy środek użyty raz.

Dlaczego FairGrow pokazuje trzy części?

Bo wskazują na różne ryzyka. Wysokie obciążenie ekotoksyczne wymaga ostrożności wobec pszczół i wody; wysokie obciążenie związane z zachowaniem w środowisku ostrożności wobec gleby i wód podziemnych; wysokie obciążenie zdrowotne środków ochrony osobistej.

Co oznacza niepełny?

W danych EFSA brakuje co najmniej jednej właściwości substancji zawartej w środku. Ta właściwość się nie liczy, więc rzeczywiste obciążenie może być wyższe niż pokazane.

Jakie substancje są uwzględnione?

Zaczęliśmy od 59 substancji najczęściej stosowanych w holenderskim ogrodnictwie. 57 z nich ma już obciążenie. Boskalid i deltametryna dołączą, gdy tylko EFSA opublikuje wnioski.