Ububiko bw’ubumenyi

Igitabo co mu Bubiligi c’imiti ikingira ibiterwa kiri muri FairGrow

Buri gitondo FairGrow iraba nimba hari ico yahindutse kuri Phytoweb, ububiko bw’amakuru bwa FPS Health yo mu Bubiligi, igaca ikurura ivyahindutse. Ubona ku giterwa cose no ku gikoko cose imiti yemewe mu Bubiligi, n’igipimo, igihe co gutegereza imbere y’isarura n’itariki uruhusha ruheramwo. Utarinze kurondera mu gitabo wewe nyene.

Ingene bishika hano Tubaze

Isoko yemeweBigenzurwa buri gitondoBikora mu ndimi zose

3,034

Impusha ziri mu gitabo

1,762

Muri zo izo ushobora gukoresha uyu musi

58,541

Ikoreshwa rifise igipimo n’igihe co gutegereza imbere y’isarura

95%

Vyahujwe na kode mpuzamakungu y’igiterwa

Ico bigukorera

Ibibazo bitandatu udakeneye kurondera ukundi

Igitabo kiri iruhande y’umurima wawe, igiterwa cawe n’ikaye yawe. Ubaza ikibazo mu rurimi rw’igiterwa cawe, si mu rurimi rw’ububiko bw’amakuru.

Noshobora gukoresha uyu muti kuri iki giterwa, kuri iki gikoko?

Uhitamwo igiterwa n’igikoko, ukaronka impusha zirimwo ivyo bibiri bifatanye. Si ivyo bibiri bitandukanye: umuti wemewe ku biraya ukaba urwanya kirabiranya (late blight) mu kindi gikorwa, nturaba umuti wo kurwanya kirabiranya ku biraya.

Igipimo n’igihe co gutegereza birimwo

Ku ikoreshwa ryose: igipimo ntarengwa kiri mu gitabo, igihe co gutegereza imbere y’isarura, incuro zemewe n’ukumenya nimba vyemewe muri serre canke hanze.

Uruhusha rwakuweho ntiruzimangana

Urabona igihe uruhusha rwakuriweho n’ukumenya nimba igihe co kumazako ivyasigaye kikiriho. Ivyo biraba impusha 119 ubu. Ku buryo n’imiti wamije mu bihe bitatu vy’uburimyi bihaciye iguma ishobora gukurikiranwa.

Umurima wawe ni wo ugena igitabo gikurikizwa

Umurima wo mu Bubiligi uri munsi ya Phytoweb, uwo mu Buholandi uri munsi ya Ctgb. Ivyo ni ko biri naho woba ukoresha porogaramu mu gifaransa canke mu kidage: ururimi ni ingene usoma, umurima ni wo uharurwa.

Ikaye yawe y’imiti izi imiti

Urutonde rw’imiti ruri mu bitabo vyawe vy’uburimyi ruva muri iki gitabo nyene. Wandika indome nke za mbere, ibindi bikaza neza, harimwo n’inomero y’uruhusha umugenzuzi azogusaba.

Ibihugu bitanu, uburyo bumwe bwo gukora

Uretse Ububiligi, igitabo kirimwo Ubuholandi, Ubufaransa, Ubusuwisi na Finlande. Nimba urima hakurya y’urubibe, inyishu ihinduka hakurikijwe umurima, si porogaramu.

Ingene bishika

Kuva mu bubiko bwa leta nkuru gushika ku murima wawe

Intambwe zine zisubirwamwo buri gitondo. Ntuzibona na rimwe; ubona gusa ko inyishu ari yo.

Sunika igishushanyo ku ruhande kugira ubone intambwe zose.

Ku wa mbere w’ukwezi hashika amakuru yose uko ameze, inyuma y’aho hagashika gusa ivyahindutse buri musi. Uruhusha rushasha rushika rero kuri konti yawe muri ico gitondo nyene, n’urwakuweho rugahindura ibara muri ico gitondo nyene.

Kode imwe abantu bose basangiye

Ibiraya, pomme de terre, Kartoffel

Phytoweb yita igiterwa mu kinyaholandi no mu gifaransa, Ctgb mu kinyaholandi, ANSES mu gifaransa. Ivyo vyose tubifatira kuri kode ya EPPO, urufunguzo mpuzamakungu rw’ibiterwa n’ibikoko. Ni co gituma umurimyi wo muri Wallonie yandika pomme de terre ashika ku ruhusha rumwe nyene n’urwo mugenziwe avuga aardappel ashikako.

SOLTU

Ibiraya

Solanum tuberosum

ibiraya · aardappel · pomme de terre · Kartoffel

468impusha mu Bubiligi

TRZAX

Ingano

Triticum aestivum

ingano · tarwe · blé · Weizen

547impusha mu Bubiligi

FRAAN

Inkeri (strawberry)

Fragaria x ananassa

aardbei · fraisier · Erdbeere

307impusha mu Bubiligi

MABSD

Pome

Malus domestica

appel · pommier · Apfel

384impusha mu Bubiligi

PHYTIN

Kirabiranya

Phytophthora infestans

kirabiranya · aardappelziekte · mildiou · Kraut- und Knollenfäule

122impusha ku biraya

1APHIF

Inda z’ibiterwa (aphids)

Aphididae

bladluizen · pucerons · Blattläuse

76impusha ku biraya

Igituma kode y’icatsi kibisi itandukanye n’iy’ibara ryijimye

Ikarata zijimye zifise kode y’ubwoko bumwe gusa. Ikarata yerurutse ifise kode y’umugwi: 1APHIF ni umuryango wose w’inda z’ibiterwa. Uruhusha rwo kurwanya inda z’ibiterwa ruca rufata amoko yose ari muri uwo muryango, kandi FairGrow ibitahura ikoresheje ishirwa mu migwi ry’ibinyabuzima rya EPPO aho kugereranya amazina. Ni gutyo umuti wo kurwanya Aphididae uboneka no ku nda y’icatsi kibisi y’ipesheri (green peach aphid), naho ikirango cotigera kivuga iryo zina.

Ivyo uronka ku ikoreshwa ryose

Si ukumenya gusa nimba ushobora, ariko n’ingene

Ikoreshwa ryose riri mu gitabo ni igice: iki giterwa, iki gikoko, iki gipimo. Ivyo kivuga bikurwa uko biri mu isoko.

Igiterwa

Izina nk’uko igitabo caryanditse, n’izina ry’ubuhinga na kode ya EPPO inyuma yaryo

Igikoko

Ico umuti wemerewe kurwanya, ku bwoko bumwe canke ku mugwi

Igipimo

Urugero ntarengwa ruri mu gitabo, mu gipimo isoko ikoresha

Igihe co gutegereza

Umubare w’iminsi imbere y’isarura ugomba guhagarika kwamira imiti

Ahantu

Hanze canke muri serre, kuko ivyo bitandukana ku ruhusha rwose

Incuro

Incuro zingahe ku giterwa, n’igihe kiri hagati y’ukwamira kubiri

Inomero y’uruhusha

Inomero igenzura risaba, nka 9549P/B

Nyen’uruhusha n’ibintu bikora

Uwufise uruhusha n’ibintu bikora birimwo, na nomero ya CAS

Igihe rumara

Igihe uruhusha rumara, n’inyuma y’ugukurwaho, igihe co kumazako ivyasigaye

Si Ububiligi gusa

Ibitabo bitanu, ikibazo kimwe

Ububiligi ni co gihugu ca gatanu cinjiyemwo. Igihugu cose gifise abategetsi baco, ururimi rwaco n’impusha zaco, ariko vyose uko ari bitanu bifatiye kuri kode zimwe za EPPO. Ukabaza rero ikibazo kimwe hose, inyishu igahinduka hakurikijwe umurima.

Igihugu	Abategetsi	Imiti yemewe	Yahujwe na kode
Ububiligi	FPS Health, Phytoweb	1,762	95%
Ubuholandi	Ctgb	1,099	90%
Ubufaransa	ANSES, E-Phy	1,764	97%
Ubusuwisi	BLV	1,723	96%
Finlande	Tukes	497	97%

Ivyo ibi bigufasha kugereranya n’ivyo bitagufasha

Birashoboka: gushira igiterwa kimwe mu bihugu bibiri iruhande kimwe c’ikindi ukabona ko umuti wemerewe gukora ikindi kintu hakurya y’urubibe, canke ko utemewe na gato ngaho. Nimba ufise imirima ku mpande zompi, inyishu ikurikira umurima gusa. Ntibishoboka: guhindura ivyo biharuro vyose mu rutonde rw’ugusiganwa. Igihugu cose kidondora impusha zaco mu buryo butandukanye, nk’akarorero Ubufaransa ntibusohora kode z’ibikoko, ku buryo igiharuro kinini kidasigura amahitamwo menshi. Duharura ivyo abategetsi basohora; ntitubigira irushanwa.

Raba nta mafaranga y’inyongera

Ugurura konti urabe mu gitabo wewe nyene

Ifatabuguzi rya Starter riza nta gutegekwa kandi ntirisaba amakuru yo kuriha. Ukeneye aderese ya email gusa, nta kindi. Inyuma y’aho ibitabo bitanu biba bikuri hafi, iruhande y’ikirere, amashusho y’icogajuru n’ikaye yawe.

Nta makuru yo kurihaIbihugu bitanu birimwoIkoreshwa 58 541 ryo kuronderaBigenzurwa buri gitondo

Ugurura konti yawe Raba amafatabuguzi Igituma tubikora

Tuvugisha ukuri ku mbibe

Ivyo tudakora

Igitabo gisezerana vyinshi kirenze ni akaga kuruta igitabo kemera rimwe na rimwe ko kitabizi.

Ntidutanga impanuro zo kwamira imiti

Igipimo ubona ni urugero ntarengwa ruri mu gitabo. Ikirango ni co cemewe n’amategeko kandi gishobora gukomera kuruta ku giterwa, ku ntambwe y’ugukura canke ku buryo bwo kwamira. Ni wewe uguma ubazwa ivyo wamije.

Amadondora amwe ntaronka kode

Igitabo co mu Bubiligi gikoresha amajambo rusangi nk’ibiterwa vy’uburaba, igiterwa cose n’amazu y’ububiko arimwo ubusa. Nta kode y’igiterwa ibaho kuri ivyo, kandi kuyihimba vyoba ari ukwemeza ivyo ata wemeje. Ubona ivyo bikoreshwa ku izina igitabo kibiha, n’ukuburira aho kuba ikimenyetso c’ukwemera.

Ntituri igitabo

Phytoweb iguma ari isoko kandi ni ho honyene hafise agaciro imbere y’amategeko. Ivyo FairGrow yerekana bikuwe aho, bigamije kwihutisha akazi kawe. Nimba ukeka, kanda uje ku bubiko bw’amakuru bwemewe.

Isoko y’amakuru: Phytoweb, FPS Health, Food Chain Safety and Environment. Yasohowe hakurikijwe CC BY 4.0. Amakuru ari kuri uru rupapuro ni ayo ku wa 07/09/2026.

Ababikora

FairGrow ni iya EasyData y’i Apeldoorn, ikigo c’ubuhinga bwa porogaramu kimaze kuva mu 1999 gikura amakuru mu buryo butashobora kuvugana. Ni vyo nyene biba hano: twebwe nyene dukura ibitabo ku bategetsi, tukabihuza na kode za EPPO kandi tukabibungabunga. Nta muhuza, nta bubiko bw’amakuru bwasubiwe kugurishwa, kandi amaseruveri yacu bwite ari mu kigo c’amakuru mu Buholandi.

Ni bande bari inyuma ya FairGrow? →

Ibibazo

Ivyo abarimyi batubaza

Urutonde ndaba ni rushasha gute?

Amakuru yose uko ameze ashika ku wa mbere wa buri kwezi. Ku misi hari ico yahindutse, ihinduka riba riri kuri konti yawe muri ico gitondo nyene. Iyo nta co yahindutse, nta co gishika, kandi ivyo si ikosa ni umusi utuje ku gikorwa ca leta nkuru.

Ivyo bikora nimba nkoresha porogaramu mu gifaransa?

Ego. Ururimi rugena ingene usoma, umurima ukagena igitabo gikurikizwa. Umurima wo muri Wallonie uri munsi ya Phytoweb naho porogaramu yoba iri mu kidage, n’umurima wo mu Buholandi uri munsi ya Ctgb naho yoba iri mu gifaransa.

Noshobora kubona ivyari vyemewe mu gihe c’uburimyi giheze?

Impusha zakuweho ziguma aho ziri, n’itariki zakuriweho n’igihe co kumazako ivyasigaye. Gutyo uracashobora kuraba no gusigura imiti wamije mu gihe c’uburimyi giheze, naho uwo muti woba warakuwe ku isoko.

Bigenda gute nimba igiterwa canje kitari ku rutonde?

Ico gihe ubibona nk’ukuburira, si nk’ukwankwa. Amadondora amwe ari mu gitabo ntafise kode mpuzamakungu, cane cane ku biterwa vy’uburaba no ku butaka butarimwa. Tubimenyeshe, tuzoraba nimba hari ihuzwa ryiza rishobora gukorwa.

Ivyo vyoba bisaba amafaranga y’inyongera?

Oya, igitabo kiza na konti yawe. Nta co ukeneye gucana kandi nta gice cihariye ukeneye kugura.

Urima mu Bubiligi?

Ico gihe igitabo gisanzwe kigutegereje kuri konti yawe. Twoba tworaba hamwe ico gisigura ku mirima yawe no ku biterwa vyawe?

Twandikire Subira ku bubiko bw’ubumenyi