Fruitbomen en winterkou: hoeveel kou je ras nodig heeft, en wat dat betekent voor groei en oogst
Koubehoefte van 18 abrikozenrassen in Chill Portions (Boutiti e.a. 2025). Goud: meer dan de winterkou die in Yerevan in 9 van de 10 winters valt.
Een fruitboom moet eerst genoeg winterkou krijgen voordat hij in het voorjaar regelmatig bloeit. Hoeveel, verschilt per ras. FairGrow rekent die kou uit voor jouw plek, legt hem naast de koubehoefte van je ras en laat met een groeimodel per dag zien wat water en licht daarna doen met boom en vrucht.
Van het weer van je plek naar bloei, groei en vrucht
Links het weer en de kennis over je ras. In het midden rekent FairGrow per uur de winterkou en per dag de groei. Rechts zie je wat dat voor je boomgaard betekent.
Wat erin gaat
- 🌡️ Weer per uur en dag
- 🍑 Koubehoefte per ras
- 💧 Bodem en water
- 🐝 Bijen per gewas
- 🍃 Gevoeligheid per ras
- 🌍 Klimaat rond 2050
Wat je eruit haalt
- ❄️ Veilige winterkou
- 🌸 Bloei en vorst
- 🍎 Groei en vrucht
- 🚿 Effect van irrigatie
Hoeveel kou valt er, en hoeveel heeft je ras nodig?
Het Dynamic Model telt winterkou in Chill Portions: koude uren bouwen een tussenstof op, warme uren breken die weer af (Fishman e.a. 1987; Erez e.a. 1990). Over klimaatzones heen is dat het robuustste model (Luedeling e.a. 2011).
- Winterkou per uur uit het weer van je plek
- De bloeidatum en de nachtvorst rond de bloei, per seizoen
- Rond 2050 met klimaatprojecties voor je plek
Groei, water en vrucht met Yield-SAFE
Voor appel en kers rekent FairGrow met Yield-SAFE: per dag hoeveel licht de boom vangt, hoeveel water hij daarvoor gebruikt en hoeveel vrucht het blad oplevert (van der Werf e.a. 2007). De parameters komen uit Zwitserse kalibraties op hoogstambomen (Palma e.a. 2017).
Voor abrikoos bestaan geen eigen parameters. FairGrow rekent dan met zoete kers als proxy, en zegt dat er zichtbaar bij, met label laag. Met irrigatie en zonder staan naast elkaar. Gras of kale grond onder de boom verdampt mee (FAO-56), zodat je ziet wat irrigatie in een droge zomer oplevert.
Alles wat FairGrow van je soort weet, op één plek
Bij elke soort zie je een foto met maker en licentie, hoeveel bomen er in gemeenten staan, de plagen en ziekten uit EPPO, de landen waar de soort is waargenomen en welke modellen ervoor rekenen.
Bij fruit komen daar de bestuivers uit de bijendatabase en de ziektegevoeligheid van je ras uit de Fruit Gevoeligheid Database bij, als bereik over de bronnen.
Wat de module voor je fruitboom uitrekent
Elke uitkomst met bron en label, zodat je weet hoe zeker hij is.
Veilige winterkou
De kou die in 9 van de 10 winters valt, nu en rond 2050.
Bloei en vorst
De bloeidatum per seizoen en hoe vaak het rond de bloei vriest.
Groei en vrucht
Boombiomassa, hoogte, stamdiameter en vruchtopbrengst per jaar.
Irrigatie
Groei met en zonder je watergift naast elkaar.
Bestuivers
Welke bijensoorten op je gewas zijn waargenomen.
Gevoeligheid
Ziektegevoeligheid van je ras, als bereik over de bronnen.
De bronnen achter deze pagina
Elk gegeven in de module staat met zijn volledige bron in het scherm.
Fishman e.a. 1987, Erez e.a. 1990
Het Dynamic Model voor winterkou in Chill Portions.
Luedeling e.a. 2011, PLoS ONE
Winterkou verandert met het klimaat: warme gebieden verliezen, koude winnen.
Boutiti e.a. 2025; Fadón e.a. 2021 en 2023; González Noguer e.a. 2023
Koubehoefte per ras voor abrikoos, kers, peer en appel.
van der Werf e.a. 2007
Yield-SAFE: groei, water en vrucht per dag, in eigen code gebouwd.
Palma e.a. 2017, AGFORWARD 6.17
Parameters voor appel en kers uit Zwitserse hoogstamboomgaarden.
NASA POWER en CMIP6 (Open-Meteo)
Dagweer sinds 1991 en klimaatprojecties rond 2050 voor je plek.
Vragen die we krijgen
Wat is een Chill Portion?
Een eenheid van winterkou uit het Dynamic Model. Koude uren tellen op, warme uren kort na een koude periode kunnen weer aftrekken. Zo telt het model beter dan een simpele telling van uren onder 7 graden.
Werkt het ook voor een laagstamboomgaard?
De appelkalibratie komt van hoogstambomen in grasland. Voor een intensieve laagstamboomgaard geeft de module een uitkomst met label laag, omdat dat buiten het meetbereik valt.
Kan ik mijn eigen ras invullen?
Ja, als het ras in de lijst staat. Staat het er niet, dan rekent de module op soortniveau en zie je dat in het label.
Reken het uit voor je eigen boomgaard
Open de groeiverwachting in bosbeheer, kies je plek, soort en ras, en zie hoeveel winterkou er valt en hoe je bomen groeien.
