Bijen en gewassen

Per gewas: welk deel van de opbrengst van bestuivers afhangt, welke bijensoorten de bloemen bezoeken, wanneer ze vliegen en hoe het met ze gaat. Alles uit open wetenschappelijke bronnen.

109 gewassenOpen bronnen, met bronvermeldingCijfers komen live uit de bijendatabase
109
Gewassen met een eigen pagina
46
Gewassen die sterk afhangen van bestuivers (onmisbaar of groot)
117
Bijensoorten waargenomen op deze gewassen
1
Daarvan bedreigd op de Europese Rode Lijst

Waarom bestuiving per gewas verschilt

Sommige gewassen zetten zonder insectenbezoek bijna geen vrucht, andere bestuiven zichzelf of de wind doet het werk. De afhankelijkheid hieronder is het deel van de opbrengst dat verloren gaat zonder dierlijke bestuivers, volgens de indeling van Klein en anderen (2007) zoals de EU Pollinator Hub die publiceert.

Welke bijen een gewas bezoeken, komt uit waarnemingen van bloembezoek in Europese netwerkstudies. Een soort die niet in de lijst staat, kan er best komen: het betekent alleen dat er in de open bronnen nog geen waarneming van is.

Alle gewassen

GewasAfhankelijk van bestuiversBijensoorten waargenomenBedreigd (Europa)
Wilde lijsterbesSorbus aucupariaonmisbaar (90-100%)40
PompoenCucurbita pepoonmisbaar (90-100%)20
Gele kiwiActinidia chinensisonmisbaar (90-100%)0-
WatermeloenCitrullus lanatusonmisbaar (90-100%)0-
MeloenCucumis meloonmisbaar (90-100%)0-
ReuzenpompoenCucurbita maximaonmisbaar (90-100%)0-
MuskaatpompoenCucurbita moschataonmisbaar (90-100%)0-
Brazil nutsBertholletia excelsaonmisbaar (90-100%)0-
CacaoTheobroma cacaoonmisbaar (90-100%)0-
VanilleVanilla planifoliaonmisbaar (90-100%)0-
Custard appleAnnona squamosaonmisbaar (90-100%)0-
SapodillaManilkara zapotaonmisbaar (90-100%)0-
PassievruchtPassiflora edulisonmisbaar (90-100%)0-
FramboosRubus idaeusgroot (40-89%)291
SleedoornPrunus spinosagroot (40-89%)281
HondsroosRosa caninagroot (40-89%)211
Blauwe bosbesVaccinium myrtillusgroot (40-89%)181
AppelMalus domesticagroot (40-89%)120
RaapBrassica rapagroot (40-89%)90
BoekweitFagopyrum esculentumgroot (40-89%)80
PeerPyrus communisgroot (40-89%)60
VenkelFoeniculum vulgaregroot (40-89%)50
KorianderCoriandrum sativumgroot (40-89%)50
Blauwe bes (trosbosbes)Vaccinium corymbosumgroot (40-89%)50
PruimPrunus domesticagroot (40-89%)50
Zoete kersPrunus aviumgroot (40-89%)40
Zure kersPrunus cerasusgroot (40-89%)40
KomkommerCucumis sativusgroot (40-89%)10
PerzikPrunus persicagroot (40-89%)10
MispelMespilus germanicagroot (40-89%)10
AbrikoosPrunus armeniacagroot (40-89%)0-
AvocadoPersea americanagroot (40-89%)0-
Lage blauwe besVaccinium angustifoliumgroot (40-89%)0-
Rabbit-eye blueberryVaccinium virgatumgroot (40-89%)0-
KruipbraamRubus chamaemorusgroot (40-89%)0-
Robusta coffeeCoffea canephoragroot (40-89%)0-
VeenbesVaccinium oxycoccosgroot (40-89%)0-
AmandelboomPrunus dulcisgroot (40-89%)0-
NutmegMyristica fragransgroot (40-89%)0-
KomijnCuminum cyminumgroot (40-89%)0-
Jamaica pepperPimenta dioicagroot (40-89%)0-
MangoMangifera indicagroot (40-89%)0-
CashewAnacardium occidentalegroot (40-89%)0-
Cluster cardamonElettaria cardamomumgroot (40-89%)0-
CarambolaAverrhoa carambolagroot (40-89%)0-
FeijoaFeijoa sellowianagroot (40-89%)0-
KoolzaadBrassica napusmatig (10-39%)641
Gele mosterdSinapis albamatig (10-39%)231
TuinboonVicia fabamatig (10-39%)150
ZonnebloemHelianthus annuusmatig (10-39%)151
Gewone vlierSambucus nigramatig (10-39%)120
Zwarte mosterdBrassica nigramatig (10-39%)80
Tamme kastanjeCastanea sativamatig (10-39%)70
AardbeiFragaria ananassamatig (10-39%)70
Zwarte besRibes nigrummatig (10-39%)50
SojaboonGlycine maxmatig (10-39%)30
JujubeZiziphus jujubamatig (10-39%)30
KarwijCarum carvimatig (10-39%)20
Tree-strawberryArbutus unedomatig (10-39%)20
KokospalmCocos nuciferamatig (10-39%)0-
Arabische koffieCoffea arabicamatig (10-39%)0-
AalbesRibes rubrummatig (10-39%)0-
AubergineSolanum melongenamatig (10-39%)0-
VijgFicus caricamatig (10-39%)0-
OkraAbelmoschus esculentusmatig (10-39%)0-
Upland cottonGossypium hirsutummatig (10-39%)0-
Gossypium barbadenseGossypium barbadensematig (10-39%)0-
SesamSesamum indicummatig (10-39%)0-
PeerlijsterbesCormus domesticamatig (10-39%)0-
Liberian CoffeeCoffea libericamatig (10-39%)0-
ZwaardboonCanavalia gladiatamatig (10-39%)0-
CactusvijgOpuntia ficus-indicamatig (10-39%)0-
GuavePsidium guajavamatig (10-39%)0-
GranaatappelboomPunica granatummatig (10-39%)0-
VlasLinum usitatissimumgering (1-9%)60
AzarooldoornCrataegus azarolusgering (1-9%)50
BoonPhaseolus vulgarisgering (1-9%)30
PronkboonPhaseolus coccineusgering (1-9%)10
CitroenCitrus limongering (1-9%)10
TomaatSolanum lycopersicumgering (1-9%)10
LimaboonPhaseolus lunatusgering (1-9%)0-
MungboonVigna radiatagering (1-9%)0-
PaprikaCapsicum annuumgering (1-9%)0-
Cayenne peperCapsicum frutescensgering (1-9%)0-
Korte kousebandVigna unguiculatagering (1-9%)0-
LimoenCitrus aurantiifoliagering (1-9%)0-
Bitter orangeCitrus aurantiumgering (1-9%)0-
PompelmoesCitrus grandisgering (1-9%)0-
Sweet lemonCitrus medicagering (1-9%)0-
MandarijnCitrus reticulatagering (1-9%)0-
SinaasappelCitrus sinensisgering (1-9%)0-
Japanse kumquatCitrus japonicagering (1-9%)0-
PindaArachis hypogaeagering (1-9%)0-
KakiDiospyros kakigering (1-9%)0-
SaffloerCarthamus tinctoriusgering (1-9%)0-
PapajaCarica papayagering (1-9%)0-
Star appleChrysophyllum cainitogering (1-9%)0-
LonganDimocarpus longangering (1-9%)0-
RambutanNephelium lappaceumgering (1-9%)0-
Oil palm fruitElaeis guineensisgering (1-9%)0-
Hog plumSpondias mombingering (1-9%)0-
ErwtLathyrus oleraceusgeen80
QuinoaChenopodium quinoageen0-
KikkererwtCicer arietinumgeen0-
LinzeVicia lensgeen0-
WijndruifVitis viniferageen0-
OlijfboomOlea europaeageen0-
JeneverbesJuniperus communisonbekend140
KweepeerCydonia oblongaonbekend60

Bronnen

Deze pagina gebruikt alleen bronnen met een open licentie. In de bijendatabase zelf staan meer waarnemingen, uit bronnen waarvoor de toestemming nog loopt.

  1. European Red List of Bees (2026), Appendix 1: Red List status at Pan-Europe and EU27 levels
    Publications Office of the European Union / IUCN · versie 2026 · licentie CC BY 4.0
    Michez, D. et al. (2026). European Red List of Bees. Luxembourg: Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2779/521877 (CC BY 4.0). Appendix 1.
    doi.org/10.2779/521877
  2. Vliegperiode per maand, afgeleid uit BeeBDC-waarnemingen met open licentie (CC0 / CC BY)
    FairGrow (afgeleid) · versie 1.3.4 · licentie CC BY 4.0 (afgeleid uit CC0 / CC BY)
    Afgeleid door FairGrow uit: Dorey, J. B. et al. (2023). A globally synthesised and flagged bee occurrence dataset and cleaning workflow. Scientific Data 10: 747. https://doi.org/10.1038/s41597-023-02626-w. Cleaned database v1.3.4 (2024-02-15), Figshare. Kleinste maandvenster met 90% van de waarnemingen, minimaal 20 records.
    doi.org/10.1038/s41597-023-02626-w
  3. EU Pollinator Hub PLLNT11.0.0 Pollination: dependency of crops on animal pollination
    EU Pollinator Hub (EFSA / BeeLife), Zenodo · versie PLLNT11.0.0 · licentie CC BY 4.0
    Rubinigg, M. (2023). Pollination (PLLNT11.0.0). EU Pollinator Hub. https://doi.org/10.5281/zenodo.18008331 (CC BY 4.0). Based on Klein, A.-M. et al. (2007). Proc. R. Soc. B 274: 303-313. https://doi.org/10.1098/rspb.2006.3721
    doi.org/10.5281/zenodo.18008331
  4. Bij-plantinteracties: EuPPollNet via GloBI (CC BY 4.0)
    GloBI / Big Bee · versie 7.0 · licentie CC BY 4.0
    Lanuza, J. B. et al. (2025). EuPPollNet: a European database of plant-pollinator networks. Zenodo 10.5281/zenodo.15183272 (CC BY 4.0), via Seltmann, K. et al. / Big Bee project and GloBI (2025). Global Bee Interaction Data v7.0. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.17957582. Underlying data: Global Biotic Interactions (Poelen et al. 2014).
    doi.org/10.5281/zenodo.17957582
  5. Bij-plantinteracties: DoPI via GloBI (CC BY 4.0)
    GloBI / Big Bee · versie 7.0 · licentie CC BY 4.0
    Balfour, N. J. et al. Database of Pollinator Interactions (DoPI). Zenodo 10.5281/zenodo.15224385 (CC BY 4.0), via Seltmann, K. et al. / Big Bee project and GloBI (2025). Global Bee Interaction Data v7.0. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.17957582. Underlying data: Global Biotic Interactions (Poelen et al. 2014).
    doi.org/10.5281/zenodo.17957582
Bijengroepen

Welke bijen vliegen rond jouw perceel?

In de bijendatabase van FairGrow zie je de soorten in de cellen rond je eigen percelen en bijenstanden, met vliegweer en drachtomgeving.

Open de bijendatabase →Terug naar de kennisbank
Verder lezen

Gerelateerde gidsen

BijengroepenDe wilde bijen en de honingbij van Europa, per geslacht: hoeveel soorten er zijn, hoe bedreigdLees de gids →Plaag- en ziekterisico uit het weer, per perceelFairGrow berekent per perceel het risico op ziekten en plagen uit het weer, met twaalf gepubliceerdeLees de gids →Gewasbescherming: mag dit middel hier, op dit gewas, tegen deze plaag?Een middel dat in Nederland is toegelaten, is daarmee niet toegelaten in België of Duitsland. OokLees de gids →EPPO-codes: één sleutel voor elke plant en plaagBuxusmot, pyrale du buis, Buchsbaumzünsler, box tree moth. Vier namen, één insect. Zolang je met namenLees de gids →

Bekijk de hele kennisbank →

✓

Bedankt!

We hebben je aanvraag ontvangen en nemen snel contact op.

➤ Binnen 1 werkdag persoonlijk contact

➤ Een voorstel dat past bij jouw situatie